Traserĉu tiun blogon

2014-08-31

[GRAMATIKERO] KIOM




KIOM

1. Advérbio de interrogação sobre quantidade, número, medida:
a) direto:
- Kiom estas la duoblo de 6? (Quanto é o dobro de seis?)
- Kiom da lingvoj vi parolas? (Quantas línguas você fala?)
-"Kiom estas la restaĵo?" ‐ "Sepcent kvardek mil pundoj." ("Quanto é o restante?" - "Setecentos e quarenta mil libras.")
- Kiom mi ŝuldas? (Quanto eu devo?)
- "Kaj kiom estas la pago?" ‐ "Estas po 4 pundoj semajne." (E quanto é o pagamento?" - São 4 libras esterlinas por semana.")
- Kiom vi volas, ĉu du aŭ tri? (Quanto você quer, dois ou três?)

b) indireto:
-  Diru al li, kiom da gastoj venos. (Diga a ele, quantos hóspedes virão.)
- Mi volus scii, kiom de la ŝtofo ili pretigis.(Eu queria saber, quanto do tecido elas aprontaram?)
- Ĉu vi scias, kiom kostos la vojaĝo? (Você sabe, quanto custará a viagem?)

2. Advérbio de exclamação, que exprime admiração sobre uma medida ou quantidade, intensidade ou grau:
- Kiom da soldatoj tie ĉi pereis! (Quantos soldados aqui pereceram!)
- Ho kiom pli bona estas via amo, ol vino! (Oh, quão melhor é seu amor do que o vinho!)
- Kiom da aflikto ni travivis! (Quanta aflição atravessamos!)

3. Conjunção, significando "em tão grande número, quantidade, intensidade, grau:
- Kiom da kapoj, tiom da ĉapoj. (Quantas cabeças, tantos bonés.)
- Mi havas tiom da mono, kiom vi. (Tenho tanto dinheiro, quanto você.)
- Ĉiuj donas al mi prunte (tiom), kiom mi volas. (Todos dão para mim, em empréstimo, toda a quantidade, que eu quero.)

4. Conjunção significando "(tanto) quanto":
- Kiom mi konas miajn infanojn, ili sukcese plenumos la ekzerciĝojn. (Tanto quanto conheço minhas crianças, eles com sucesso executarão os exercícios.)
- Ĉu vi min konas?—Kiom mi scias, ne! (Você me conhece? Tanto quanto eu sei, não!)
- La stana soldateto tenis sin, kiom li povis, tute rekte. (O soldadinho de estanho manteve-se, quanto ele podia, totalmente reto.)

Notas:
1) Kiom / Kiel
Kiel diz respeito à maneira e kiom à medida. Mas ambos podem dizer respeito ao grau:
- Kiom ajn la homo penu esplori, li ne komprenos. (Quanto quer que o homem se esforce em pesquisar, ele não compreenderá.)
- Fi, kiel abomene! (Cruzes, que abominável!)
O uso de kiel é mais frequente nas obras de Zamenhof e na língua falada, enquanto, no estilo literário, rico em nuanças, kiom é mais claro e lógico  porque possibilita evitar confusão entre grau e maneira:
- Kiel inĝeniero li estas samtiom inĝenia, kiom stulta li estas kiel politikisto. (Como engenheiro ele é tão sagaz, quanto tolo ele é como político.)
- Sian patrinon li amis tiom same kiom sian edzinon, sed li amis la patrinon ja ne tiel, kiel oni amas la edzinon. (Sua mãe, ele amou tanto quanto à sua esposa, mas ele sem dúvida não amou sua mãe assim, como se ama a esposa.)

2) Kiom ajn ( quanto quer que seja)
- La azeno jam ne iros pli rapide, kiom ajn vi lin batos. (O jumento já não irá mais rápido, quanto quer que você nele bata.)
- Kiom ajn vi penos, nenio elvenos (rezultos). (Quanto quer que você se esforce, em nada resultará.)
- Kiom ajn mi laborus, ĉiam restus ankoraŭ multego da vortoj ne kreitaj. (Quanto quer que eu trabalhasse, sempre restariam ainda muitíssimas palavras não criadas.)
2) Kioma / Kiomo
a) Kioma  é a forma adjetiva de kiom, que usamos quando desejamos saber a posição ou o lugar de algo em uma série:
- Kioman ĉapitron vi legas nun? La kvinan. (Que capítulo você lê agora? O quinto.)
- Je kioma numero vi loĝas en ĉi tiu strato? Je la 274-a. (Em que número você mora nesta rua? No ducentésimo septuagésimo quarto.)
- Sur kioma etaĝo li loĝas? Sur la dua. (Em que andar ele mora? No segundo.)
b) Kiomo é a forma substantiva e indica  o número ou quantidade contida:
-  Mi ŝatus scii pri la kilometra, mejla kiomo de aŭtomobila mezurilo. (Eu gostaria de saber sobre  a quantidade de quilômetros, milhas do hodômetro.)

Uma curiosidade: No começo Zamenhof não usava "da" entre "kiom"  e o substantivo:
- Se mi skribus gazeton, kiom legantojn mi ricevus! (Se eu escrevesse uma gazeta, quantos leitores eu receberia!)

--
Postado por Blogger no GRAMATIKERO em 8/31/2014 08:27:00 AM

--


Programo MIA AMIKO
Lernu Esperanton kun amikoj

ESPERANTO@BRAZILO
Movimento Virtual de Esperanto no Brasil
*


Twitter: @MiaAmiko

2014-08-29

Elsendoj de Radio Vatikana




---------- Forwarded message ----------
From: Mike Leon <esperantonz@gmail.com>
Date: 2014-08-25 23:20 GMT-03:00
Subject: Elsendoj de Radio Vatikana



Elsendoj de Radio Vatikana, enarkivigitaj che:
http://www.radio-vatikana-esperanto.org

2014-08-24, dim
Komentario: Mateo 16 13-20 ... Informoj pri papo Francisko: la
apostolo Simono Petro kaj la eklezio, Popolo de Dio; pregho por
Ukrainio; ke la kristano neniam perdu sian kontakton kun la realajho;
telefona konversacio kun la gepatroj de la murdita jhurnalisto James
Foley; nova tuitera mesagho ... Romo: emerita papo Benedikto celebris
meson por siaj eksaj studentoj; Italio: plua tragedio proksime de la
insulo Lampedusa; Libio: daure alta strechiteco inter malamikaj
milicioj; Jemeno: malsukcesis la intertraktado inter la registaro kaj
la shiaistaj ribeluloj ... Movada informo: finighis la 20a Ekumena
Esperanto-Kongreso.

2014-08-21, jhau
Intervjuo kun kardinalo Filoni post lia misio al Irako ... Mesagho por
la Monda Tago de la Paco: sklaveco, terura vundo en la korpo de la
nunepoka socio ... Vatikanurbo: Jesuo estas la malfermita vojo por
renkonti Dion - nova tuitera mesagho - kondolencaj mesaghoj por papo
Francisko, funebra rito por liaj mortintaj familianoj; en Gazao oni
denove kalkulas la viktimojn; Ukrainio: dauras bataloj inter la armeo
kaj la separatistoj; lasta bilanco pri la viruso Ebola ... Movada
informo: eventoj de la 20a Ekumena Esperanto-Kongreso.

2014-08-20, mer
Kondolencoj al papo Francisko pro la mortoj de liaj familianoj;
lecionoj el la vizito al Koreio; salutoj al cheestantaj grupoj en
Placo Sankta Petro; pri sankta Bernardo (1090-1153)
Europa Unio: dauras la intertaktado kun Italio koncerne enmigradon;
Italio: centjara datreveno de papo sankta Pio la deka - lia rilato kun
la katolikaj esperantistoj ... Movada informo: dauras la Ekumena
Esperanto-Kongreso en Trento, Italio - la venonta EEK okazos en
Strasburgo, Francio - kondolenca letero al la papo - vizitis la
kongreson chefepiskopo Luigi Bressan.

Radio Vatikana: Programoj en Esperanto -
http://www.oecumene.radiovaticana.org/esp/index.asp
(sub Plej novaj programoj)



--


Programo MIA AMIKO

Lernu Esperanton kun amikoj


ESPERANTO@BRAZILO

Movimento Virtual de Esperanto no Brasil

http://esperanto.brazilo.org

*

Twitter: @MiaAmiko

2014-08-28

Septembra revuo Esperanto de UEA



La enhavlisto de la septembra kajero:

  • 171 ... Malferme: Fabrício Valle anoncas la malfermon de la Jaro "Montevideo 60" kaj invitas la esperantistaron pripensi diversajn aspektojn pri la unua rezolucio de Unesko pri Esperanto sub diversaj perspektivoj.
  • 173 ... Unua Alineo: Vere interesaj ideoj pri la daŭripova evoluo en la informado pri Esperanto.
  • 174 ... Dek Demandoj: Mark Fettes parolas pri niaj universalaj kongresoj. En Bonaero li malfermis sian unuan UK-on kiel prezidanto de UEA.
  • 176 ... ILEI-Konferenco: La ILEI-Konferenco en Montevideo montris ian specialan viglon kaj iom redonis la etoson de 1954, kiam Unesko aprobis la unuan rezolucion pri Esperanto.
  • 178 ... Kalejdoskopo: Preskaŭ ekskluzive pri kelkaj okazaĵoj el Bonaero, ĉefe asigno de premioj.
  • 180 ... La UK en Bonaero: Jen plia forlaso de la tradicio: la UK estas pritraktata sub tute ne atendita maniero, dank' al la fakto, ke ĉio kio okazis en Bonaero ne plu estas novaĵo.
  • 183 ... Scienca Agado: Kelkaj esperantistoj ne kredas pri la valoro de la streboj por la scienca agado en Esperanto, sed Francesco Maurelli tre trafe respondas, ke jes, ni ne perdas tempon per la scienca E-agado.
  • 184 ... Belartaj Konkursoj: Humphrey Tonkin raportas pri la rezultoj de la Belartaj Konkursoj 2014 kaj demandas ĉu pli junaj homoj nun pretas transpreni la torĉon de nia originala literaturo. Pensiga artikolo.
  • 186 ... UK sub lupeo: Claude Nourmont kvazaŭ recenzas la Internacian Artan Vesperon en Bonaero.
  • 188 ... Interlingvistiko por Esperantistoj: Jen la tria artikolo el la serio de Federico Gobbo pri interlingvistiko.
  • 190 ... Populara programero: La Kleriga Lundo ricevis la kutiman sukceson.

--


Programo MIA AMIKO
Lernu Esperanton kun amikoj

ESPERANTO@BRAZILO
Movimento Virtual de Esperanto no Brasil
*


Twitter: @MiaAmiko

2014-08-24

[GRAMATIKERO] KIEL




KIEL

KIEL — de que modo, o modo por que, como; quão, quanto (em grau); conforme.

1. Advérbio:

a) de intensidade:
- Ha, kiel bele! (Ah, que belo!)
- Kiel bela ŝi estas! (Como ela é bela!)
b) interrogativo:
- Kiel vi fartas? (Como você está passando?)
- Kiel rapide vi povos lin atingi? (Quão rápido você poderá atingí-lo?)

2. Conjunção, significando maneira ou grau:
-Ŝi faris tion, por vidi, kiel granda estis la ĝentileco de tiu knabino. (Ela fez isso para ver quão grande era a gentileza daquela menina.)
- Ŝi rakontis, kiel nevolonte ŝi edziniĝas kun la talpo. (Ela contou como, contra a vontade, ela casou-se com a toupeira.)
- Oni aŭdas, kiel mi ĝemas, sed neniu min konsolas. (Ouvem como estou gemendo, mas ninguém me consola.)
- Venu kiel eble plej rapide. (Venha o mais rápido possível.)

3. Conjunção significando "como sendo", "na função de":
-"Ŝi estus bona por mi kiel edzino" li pensis. ("Ela seria boa para mim, como esposa" ele pensou.)
- Tiu ĉi terura ekzemplo servu al vi kiel instruo. (Este terrível exemplo sirva a você como um ensinamento.)
- Ni konsideras tion kiel nian devon. (Nós consideramos isso como nosso dever.)

4. Conjunção, introduzindo uma comparação de igualdade, para esclarecer, ilustrar, qualificar:
- Barakti kiel fiŝo ekster la akvo. (Debater-se como um peixe fora da água.)
- Kiel ponardo en mi penetras ĉiu vorto. (Como um punhal, em mim penetra cada palavra.)
- Okuloj bluaj kiel la ĉielo. (Olhos azuis como o céu.)
- Senti sin tute kiel hejme. (Sentir-se totalmente -como- em casa)

5.Conjunção significando conformidade:
- Mi obeos tiel, kiel mi promesis. (Eu assim obedecerei, como prometi.)
- Tio estas ja pli profita, tiel por lia gloro, kiel por lia poŝo.(Isso é, sem dúvida, mais proveitoso, tanto para glória dele, quanto para o bolso dele.)
- Ni ne estas tiel naivaj, kiel pensas pri ni kelkaj personoj. (Não somos tão ingênuos, como pensam sobre nós algumas pessoas.)

Notas:
1) Porque após kiel, o verbo está subentendido, podem surgir dúvidas na compreensão da frase. Compare os exemplos:
a)
- Mi elektis lin kiel prezidanto. (Eu o escolhi como presidente.). Sendo eu o presidente eu o escolhi (a palavra "prezidanto", sem acusativo, diz respeito ao sujeito da frase).
- Mi elektis lin kiel prezidanton(Eu o escolhi como presidente.). A presença do acusativo na palavra "prezidanton", significa que não se trata do sujeito: ela diz respeito ao objeto. Eu o escolhi para o cargo de presidente.
b)
Ŝi amas lin (same) kiel sin mem. (Ela o ama assim como ela ama a si mesma.). Ŝi amas lin kiel (ŝi amas) sin mem.
Ŝi amas lin (same) kiel li mem. (Ela o ama - do mesmo modo- como ele mesmo se ama)

2) Para demonstrar que a qualidade, mostrada na comparação, não é real usa-se kvazaŭ. Compare as frases:
- Ni akceptis lin kiel reĝon. (Nós o recebemos, como um rei.) Verdadeiramente, ele é um rei.
- Ni akceptis lin kvazaŭ reĝon. (Nós o recebemos como -se ele fosse- um rei.)Na verdade ele não é um rei.

Uma curiosidade: a palavra kvazaŭ apareceu somente em 1889 e, por isso, em alguns textos mais antigos encontramos kiel  também nas comparações, onde atualmente usa-se kvazaŭ.



GRAMATIKERO em 8/24/2014 11:14:00 AM

--


Programo MIA AMIKO

Lernu Esperanton kun amikoj


ESPERANTO@BRAZILO

Movimento Virtual de Esperanto no Brasil

http://esperanto.brazilo.org

*

Twitter: @MiaAmiko