Traserĉu tiun blogon

2010-10-30

Gazetaraj Komunikoj de UEA - n-ro. 399



Gazetaraj Komunikoj de UEA
N-ro 399
2010-10-26


Enhavo:

  1. Belartaj Konkursoj de UEA en 2011
  2. Internacia Kongresa Universitato invitas prelegontojn
  3. Internacia Junulara Jaro -- pri dialogo kaj interkompreno en la 96-a UK

BELARTAJ KONKURSOJ DE UEA EN 2011

La gvida Esperanta artkonkurso, la Belartaj Konkursoj de UEA, invitas partoprenantojn por la 62-a fojo. La rezultojn oni anoncos en la 96-a Universala Kongreso en Kopenhago. Partopreno estas libera al ĉiuj kaj ne ligita al partopreno en la UK nek al membreco en UEA. La konkursaĵoj devas esti neniam antaŭe publikigitaj en ajna formo, escepte de la branĉoj Infanlibro, Filmo kaj Kanto. Oni rajtas sendi maksimume tri konkursaĵojn por sama branĉo. Validas krome jenaj kondiĉoj:

Poezio: maksimuma longo ne fiksita.
Prozo: maksimuma longo 200 x 65 karaktroj (kvino da paĝoj).
Teatraĵoj: maksimuma longo ne fiksita.
Eseo: teme ligita kun Esperanto aux kun la kongresa temo "Dialogo kaj interkompreno", proksimuma longo 400 x 65 karaktroj (deko da paĝoj). La unua premio nomiĝas "Luigi Minnaja".
Infanlibro de la Jaro: originala aux tradukita libro por infanoj presforme aperinta en 2010. Unu premio.
Filmo kaj Kanto: La jugxantoj priatentos la produktojn aperantajn sur la Esperanto-scenejo en tiuj du branĉoj kaj, se ili opinias iun verkon valora, ili atribuos la koncernajn premiojn. Auxtoroj povas ankau mem proponi siajn verkojn (vd. la regularon). Se temas pri jam publikigitaj verkoj, la publikigo devis okazi en 2010.

Ĉiujn  konkursaĵojn -- en unu ekzemplero, escepte de tiuj por la branĉo Infanlibro, kiujn oni devas havigi en kvar ekzempleroj -- oni sendu al Belartaj Konkursoj de UEA, ĉe Michela Lipari, viale Giulio Cesare 223, IT-00192 Roma, Italio aux prefere rete al: michela.lipari@tiscali.it, indikante pseŭdonimon por gardi la anonimecon de la aŭtoro. La absoluta limdato por la ricevo de konkursaĵoj estas la 31-a de marto 2011.

Premioj: unua premio 240 EUR, dua premio 168 EUR, tria premio 96 EUR; Nova Talento 168 EUR; Infanlibro de la Jaro 504 EUR.

Detala regularo haveblas ĉe UEA kaj legeblas ankaŭ ĉe uea.org/dokumentoj/belartaj_konkursoj_regularo.html.

INTERNACIA KONGRESA UNIVERSITATO INVITAS PRELEGONTOJN

Dum la 96-a UK en Kopenhago okazos la 63-a sesio de Internacia Kongresa Universitato. UEA invitas universitatajn profesorojn, docentojn kaj personojn kun simila kvalifiko sendi proponojn de prelegoj al la sekretario de IKU, prof. Amri Wandel, PK 767, IL-71799 Makabim, Modiin, Israelo; rete: amri@huji.ac.il, ĝis la 31-a de januaro 2011 (sed prefere pli frue).

Lige kun IKU okazos studsesio de Akademio Internacia de la Sciencoj (AIS) kunlabore kun UEA. Proponantoj de IKU-prelego rajtas samtempe proponi AIS-kurson, kies unua prelego estos parto de IKU kaj kiu aldone havos du daŭrigajn prelegojn. Oni bv. indiki, cxu la IKU-propono estu konsiderata ankaŭ kiel AIS-kurso.

La prelegoj estu pri interesaj, allogaj temoj kaj tauxgaj por klera publiko. Estos aparte bonvenaj prelegoj lige kun la kongresa temo "Dialogo kaj interkompreno". Ĉiu propono enhavu mallongan resumon de la prelego kaj koncizan biografieton de la preleganto (kune ne pli ol unu pagxo). La proponoj estos prijuĝataj de la IKU-komisiono kaj sekve la Estraro de UEA decidos, kiuj estos akceptitaj. La proponintoj estos informitaj pri la decido gxis la 30-a de aprilo 2011. La sukcesaj kandidatoj devos sendi kompletan tekston de siaj prelegoj al UEA ĝis la 31-a de majo 2011 por publikigo en la IKU-libro.

 Ĉiupreleganto devas esti kongresano kaj mem zorgi pri sia aliĝo. Prelego estos rekompencita per honorario de 250 EUR. Pliaj detaloj kaj antaŭaj IKU-prelegoj kaj -resumoj troviĝas en la IKU-paĝo uea.org/dokumentoj/IKU.

INTERNACIA JUNULARA JARO -- PRI DIALOGO KAJ INTERKOMPRENO EN LA 96-A UK

La antaŭa Estraro de UEA decidis dediĉi la temon de la 96-a Universala Kongreso de Esperanto en Kopenhago (23-30 julio 2011) al la Internacia Junulara Jaro, kiu komenciĝis en la ĉi-jara Internacia Junulara Tago la 12-an de aŭgusto kaj daŭros ĝis la sama tago en 2011. La nova Estraro konfirmis tion kaj elektis kiel la vortumon de la temo "Dialogo kaj interkompreno". Per tiu vortelekto la Estraro kundividas la ideon de Unuiĝintaj Nacioj, kiu volas utiligi la Junularan Jaron por antaŭenigi dialogon inter junaj homoj trans ĉiuj limoj, ankaŭ trans generaciaj limoj.

La 96-a UK okazos do preskaŭ ĉe la fino de la Internacia Junulara Jaro, sed la Estraro de UEA instigas esperantistojn al vasta diskuto pri la kongresa temo jam pli frue. La revuo Esperanto k.a. eldonaĵoj kaj retaj forumoj de UEA estos malfermaj al kontribuaĵoj pri la temo. Nature la Estraro de UEA atendas ankaŭ aktivan engaĝiĝon de TEJO, kun kiu gxi proksime kunlaboros pri la planado de la tema traktado dum la UK en Kopenhago. Okaze de la cxi-jara Junulara Tago UEA jam diskonigis materialojn de UN pri la Jaro per Gazetaraj Komunikoj n-ro 393, www.uea.org/dokumentoj/komunikoj/gk.php.


2010-10-28

Kongresa Universitato invitas prelegulojn


 INTERNACIA KONGRESA UNIVERSITATO INVITAS PRELEGONTOJN

 Dum la 96-a UK en Kopenhago okazos la 63-a sesio de Internacia Kongresa Universitato. UEA invitas universitatajn profesorojn, docentojn kaj personojn kun simila kvalifiko sendi proponojn de prelegoj al la sekretario de IKU, prof. Amri Wandel, PK 767, IL-71799 Makabim, Modiin, Israelo; rete: amri@xuji.ac.il, ĝis la 31-a de januaro 2011 (sed prefere pli frue).

 Lige kun IKU okazos studsesio de Akademio Internacia de la Sciencoj (AIS) kunlabore kun UEA. Proponantoj de IKU-prelego rajtas samtempe proponi AIS-kurson, kies unua prelego estos parto de IKU kaj kiu aldone havos du daŭrigajn prelegojn. Oni bv. indiki, ĉu la IKU-propono estu konsiderata ankaŭ kiel AIS-kurso.

 La prelegoj estu pri interesaj, allogaj temoj kaj taŭgaj por klera publiko. Estos aparte bonvenaj prelegoj lige kun la kongresa temo "Dialogo kaj interkompreno". Ĉiu propono enhavu mallongan resumon de la prelego kaj koncizan biografieton de la preleganto (kune ne pli ol unu paĝo). La proponoj estos prijuĝataj de la IKU-komisiono kaj sekve la Estraro de UEA decidos, kiuj estos akceptitaj. La proponintoj estos informitaj pri la decido ĝis la 30-a de aprilo 2011. La sukcesaj kandidatoj devos sendi kompletan tekston de siaj prelegoj al UEA ĝis la 31-a de majo 2011 por publikigo en la IKU-libro.

 Ĉiu preleganto devas esti kongresano kaj mem zorgi pri sia aliĝo. Prelego estos rekompencita per honorario de 250 EUR. Pliaj detaloj kaj antaŭaj IKU-prelegoj kaj -resumoj troviĝas en la IKU-paĝo http://uea.org


2010-10-23

Fostoj post la fajro en Bona Espero, Brazilo


Bona Espero

Mi ricevis de Bona Espero la suban mesaĝon.

Gian Carlo Fighiera

-------------------

Kara Giancarlo,

koran dankon pro via solidareca mesaĝo al kiu ni povas tuj respondi estante en Brasília por konsulti kuracistojn kaj  facile eniri interreton. Bona Espero daŭre kunvivadis kun fajroj en la savano, sed ĉi-jare la seka sezono estis tiel severa kaj longdaŭra, kun temperaturoj ĝis 35 gradoj kaj humideco ĝis 10 %, ke la lasta fajrego ne estis bremsebla.

La gardistoj de la Nacia Parko ne sukcesis haltigi ĝin; fajrobrigadistoj el Brasília ne povis tuj interveni ĉar ege okupitaj el aliaj partoj de la Centra Altebenaĵo kaj do ni devis elturniĝi solaj. La afero ne estis facila, ĉar la fajro alvenis nokte, akompanata de forta vento kaj kun peno ni sukcesis savi la domojn kaj la ĉirkaŭajn plantaĵojn.

90 % de la teritorio de Bona Espero kaj duono de la apuda Nacia Parko bruliĝis.

La ĉefa damaĝo por ni estis la bruligo de kilometroj da pikdrataj bariloj el eŭkaliptaj fostoj kaj la urĝa neceso difini nun la limojn de Bona Espero, kie lastatempe ni havis kazon de invado! Ne valoras la penon rekonstrui la barilojn per eŭkaliptaj fostoj, kiuj senpage abundas ĉe ni, sed kiuj riskos denove bruliĝi, kaj pro tio ni decidis uzi cementajn fostojn kiel definitivan solvon de la problemo.

La vera problemo tamen estas la kosto, ĉar ĉiu fosto, sendepende de la dratoj kaj manlaboro, kostas dek eŭrojn. Post artikolo en "Libera Folio" alvenis ondo de solidareco de esperantistoj kaj al la homoj, kiuj deziris helpi, ni proponis pagi unu foston al nia konto ĉe UEA. La ideo brile funkcias kaj oni jam garantiis la aĉeton de 100 fostojn, kiuj sufiĉos por bari unu kilometron ! Sed iom post iom ni devos rekonstrui dek kilometrojn. Fabrizio Pennacchietti jam informis nin, ke la Torina Esperanto-Grupo kontribuos per 30 fostoj kaj tiu estas ĝojiga informo, kiu instigas nin viziti la Italan Kongreson en Torino venontjare.....se ni ankoraŭ vivos.

En tiu perspektivo ni plej kore salutas vin,

Giuseppe kaj Ursula

el [Nova Sento, NSiR - 707]

-----
fonto: Ret-Info
http://www.eventoj.hu

========================================================================
  Retposxta novajxservo kun selektitaj E-novajxoj, RET-INFO :  http://www.eventoj.hu
========================================================================




2010-10-19

Gazetaraj Komunikoj de UEA Nro 398


2010-10-19
Enhavo:

   1. Mesaĝo de Ban Ki-moon por la Tago de Unuiĝintaj Nacioj
   2. Dankmesaĝo el Pollando
   3. Konsisto de KAEM konfirmita

MESAĜO DE BAN KI-MOON POR LA TAGO DE UNUIĜINTAJ NACIOJ

La 24-a de oktobro estas la Tago de Unuiĝintaj Nacioj, memore pri la fondo de UN je tiu tago en la jaro 1945. Por la ĉi-jara Tago la Ĝenerala Sekretario de UN, s-ro Ban Ki-moon, publikigis ĉi tiun mesaĝon.

- - -

Je la Tago de Unuiĝintaj Nacioj, mi esprimas mian grandan dankon al la milionoj da homoj el la tuta mondo, kiuj profunde kredas je nia laboro por paco, evoluigo kaj homaj rajtoj ... kaj kiuj subtenas niajn idealojn kaj helpas nin atingi niajn celojn. Al vi ĉiuj ... amikoj kaj kuncivitanoj de la mondo ... mi diras: Dankon.

Je tiu ĉi dato antaŭ sesdek kvin jaroj, la fonda Ĉarto de Unuiĝintaj Nacioj ekvalidis. Ĉiujare je la Tago de UN, ni rekonfirmas nian tutmondan celaron. Ni ree asertas la universalajn valorojn de tolero, reciproka respekto kaj homa digno. Kaj ni rekonas la progreson, kiun ni kune faris: gajnojn je alfabetigo kaj vivolongeco ... la disvastigo de scioj kaj teknologio ... antaŭenpaŝoj al demokratio kaj jurkonforma regado.

Sed, plej grave, temas pri tago kiam ni promesas pli multon fari – por ŝirmi tiujn homojn enplektitajn en armitajn konfliktojn, por kontraŭbatali klimatŝanĝiĝon kaj devojigi nuklean katastrofon, por plivastigi eblecojn por virinoj kaj knabinoj, por militi kontraŭ nejusteco kaj punevito – pli multon fari por atingi la Jarmilajn Evoluigajn Celojn.

La pasintmonata pintkonferenco ĉe Unuiĝintaj Nacioj pri la Jarmilaj Evoluigaj Celoj generis politikan energion ... kaj ankaŭ financajn devigojn aparte signifajn en la nunaj malfacilaj ekonomiaj tempoj. Mi firme intencas antaŭenbarakti al la venanta limdato de 2015.

Malgraŭ niaj problemoj, malgraŭ polusigo kaj malfido, la interligiteco de nia mondo malfermis larĝajn eblecojn por komuna progreso. Ni dediĉu nin fari pli por realigi la grandan vizion elprezentitan en la Ĉarto de UN.

[traduko el la angla]

Ĉarto de UN: http://www.uea.org/dokumentoj/UN/UN-charto.html

 
DANKMESAĜO EL POLLANDO

La pola ambasadoro en Nederlando, s-ro Janusz Stańczyk, peris al la ĝenerala direktoro de UEA leteron de la ŝtata subsekretario, s-ro Jaromir Sokołowski, el la kancelario de la Pola Prezidento, kiu dankis pro la gratuloj de UEA al s-ro Bronisław Komorowski okaze de ties enoficiĝo kiel la pola ŝtatestro (Gazetaraj Komunikoj de UEA, n-ro 394).

En sia letero s-ro Sokołowski skribis, ke "mi volas certigi vin, ke la Prezidento sekvas kun aprezo la aktivadon de via organizaĵo, kiu celas konstrui konsenton kaj dialogon inter la nacioj".

KONSISTO DE KAEM KONFIRMITA


La Estraro de UEA konfirmis formale la konsiston de la Komisiono pri Azia Esperanto-Movado (KAEM) surbaze de rekomendo, kiu rezultis el balotado okazinta en la ĉi-jara Azia Esperanto-Kongreso.

Kiel prezidanto de KAEM funkcias Sasaki Teruhiro el Japanio kaj kiel vicprezidantoj Wang Ruixiang el Ĉinio kaj Hoang Ngoc Boi el Vjetnamio. Sekretario estas Park Yong-sung el Korea Respubliko kaj kasisto P.V. Ranganayakulu el Hinda Unio. La aliaj komisionanoj estas Muhammad Zubair (Pakistano), Reza Torabi (Irano), Mukunda Raj Pathik (Nepalo), Fajzullaev Ĝamŝid (Taĝikio), Esti Saban (Israelo) kaj Chimedtseren Enkhee (Mongolio).

Esperanto sur mineralakvaj boteloj - en Hungario

Verde? Ne, Verda! - kaj Esperanto!
----------------------------------

Landa hungaria nutraĵvendeja ĉeno Spar anoncis konkurson, en kiu oni povis gajni diversajn premiojn, se ili alsendas etikedojn de mineralakvaj boteloj de speco "Verde".

Faris tion ankaŭ s-ano Ódor György (malnova esperantisto en la urbo Zalaegerszeg), kaj pere de bona fortuno li gajnis la ĉefpremion, aŭtomobilon Fiat Punto.

Dum la ricevo de la premio, kaj dum la fotado li portis nigran T-ĉemizon kun okulfrapa surskribo "ESPERANTO", do tiu vorto nun aperas en bone legebla formo sur etikedoj de multcentmiloj (miliono) da mineralakvaj boteloj "Verde".

Pri la gajnintoj, pri la boteloj kaj etikedoj kelkaj fotoj estas videblaj en la fotogalerio de "Eventoj" ĉe http://kep.tar.hu/eszperanto/ sub la menuero "2010 Verde, Verda". Sur la etikedoj la frapfraza vorto "verda" en hungara ĵargono signifas aŭtomobilon :-)

Pri la konkurso mem, pri la lotumado kaj transdono de premio pliaj fotoj estas videblaj ĉe www.veddesnyerd.eu sub la menuero "Galeria 2010'.

Gratulojn al s-ano Ódor György kaj lia edzino, ni deziras agrablajn vojaĝojn per la nova aŭtomobilo, kaj ni dankas lin pro vestado de Esperanta-T-ĉemizo.

Jen ankaŭ tiel oni povas disvastigi Esperanton :-)

inf. Szilvási L.
-----
fonto: Ret-Info
http://www.eventoj.hu

========================================================================
   Internacia Kalendaro de Esperanto-Renkontigxoj - http://www.eventoj.hu
========================================================================




2010-10-17

Esperanto Desperado - Skavirino

Elektoj por postenoj en la Akademio de Esperanto

Rezultoj de la elekto de la estraro kaj de la direktoroj de la Akademio
=========================================

43 akademianoj vocxdonis por elekti la estraron kaj la direktorojn de la Sekcioj kaj Komisionoj de la Akademio de Esperanto.

Kiel estraranoj estis elektitaj:

John Wells, prezidanto
Probal Dasgupta, vicprezidanto
Brian Moon, vicprezidanto
Renato Corsetti, sekretario

Kiel direktoroj estis elektitaj:

Christer Kiselman, Faka Lingvo
Otto Prytz, Gramatiko
Bertilo Wennergren, Gxenerala Vortaro
Marc Bavant, Kontrolado de lerniloj
Alexander Shlafer, Lingva Konsultejo
Paul Gubbins, Literaturo
Probal Dasgupta, Prononco
Carlo Minnaja, Komisiono Historio de AdE

laux: [Oficialaj Informoj de AdE], n-ro 14, 2010-10-16

-----
fonto: Ret-Info
http://www.eventoj.hu

========================================================================
 Internacia Koresponda Servo - kun fotoj! -- http://http://esperanto-plus.ru/koresponda-servo/
========================================================================



2010-10-09

esperanto - Novaĵo - televid-ĵurnalo (El popola ĉinio - septembro 2010)

Transirars la muron "Vojaĝo en Esperanto-lando"


Transirars la muron "Vojaĝo en Esperanto-lando"

SIMIZU Yûko

 

Ĉi-jare en majo, en la 83-a Kongreso de Kjuŝuaj Esperantistoj estis senpage disdonita al ĉiuj partoprenantoj kompakta disko "Esuperanto-koku no tabi" (エスペラント国の旅), kiel unu el la kongresaj memoraĵoj. Supozeble kelkaj pensis, "Finfine ĝi aperis!" Jam de antaŭ du jaroj estis plano eldoni ĝin kostpreze, sed mi flanken lasadis la taskon pro mia okupiteco, kaj ĉi-foje, informite, ke la kongreso okazas en mia urbo, mi decidis ĝin ekprodukti. "Esuperanto-koku no tabi" estas la tuta traduko de libro "Vojaĝo en Esperanto-lando" (dua eldono) aŭtorita de Boris Kolker. La traduko estas publikigita ne kiel papera libro, sed kiel la japana reta versio (http://www.geocities.jp/akvoju/vel). La KD-versio enhavas la tutajn dosierojn publikigitajn en tiu retejo.

Por la japana reta versio kunlaboris multe da volontuloj. Ĝin ĉefredakti proponis al mi Kobayasi Tukasa, kiu iniciatis la projekton. Tio estis en somero 2003. La projekto estis nomita "VEL-Projekto". Ni ne havis monon por eldoni ĝin libroforme, kaj ni dekomence celis publikigi nur interrete. Efektivan laboron kun volontulaj kunlaborantoj, ni komencis en la sekvanta jaro, en novembro 2004. La tekstoj estis dividite tradukitaj de 37 volontuloj en tri monatoj, kaj dividite kontrolitaj de 4 personoj en la sekvantaj tri monatoj. Poste, ripeto de sama procedo: Mi reviziante retpaĝigis la kontrolitajn manuskriptojn, kaj enretigis ilin po unu leciono, kaj pere de la reta dissendogrupo fondita por redaktado, ni plu rekontrolis iliajn lingvaĵojn. Intertempe la originala dua eldono estis elvendita, kaj baldaŭ aperis la tria eldono. Fine la tutaj tradukoj estis enretigitaj en aŭgusto 2006 — ekde la starto de la VEL-Projekto pasis, do, unu jaro kaj dek monatoj. Publikigitaj estis ne nur la tekstoj. Ni, utiligante karakteron de la interreto, faris, kion la libro ne povis fari, ekz-e nomliston de personoj kun japana transskribo, fotaro de librokovriloj klasifikitaj laŭ aŭtoroj k.t.p.

La originalo "Vojaĝo en Esperanto-lando" estas lernolibro uzata en IPKK (Internacia Perfektiga Koresponda Kurso) gvidata de la aŭtoro. Se kompari kriterion, ĝi ŝajnas kiel lernolibro de la moderna "nacia" lingvo por altlernejo en "Esperanto-lando". Mi opinias, ke ĝi estas la plej taŭga por proprigi necesajn kapablon kaj bazan scion en la kriterio postulata al okupiĝantoj de Esperanto-movado. La devizo de la libro estas "Esperanto estu regata samnivele kiel la gepatra lingvo!". Kiel ĝi aludas, la enhavo estas plene ampleksa por respondi al intereso de personoj, kiuj deziras atingi tiun nivelon. Ankaŭ oni ne povas preteratenti la trajtojn en la aspektoj de "Enkonduko al Esperanta Literaturo" kaj "Esperanta Enciklopedio". Tiujn allogojn atestas la sinsekva 6-jara rekordo de la plej vendata libro, kiun la "Vojaĝo..." restigis en la libroservo de UEA.

Sed kiom da amplekso, tiom da kvanto. La libro estas tiom dika, havante 280 paĝojn da tekstoj en 26 lecionoj. Necesos multa tempo por tralegi la tekstojn. Mi pensis, ke superflua peno estos postulata al japanaj lernantoj: superflua, ĉar estus tro domaĝe, se ili foruzus sian tempon por konsulti vortarojn nur por kompreni la teksojn, perdante karan tempon por multe da plenumindaj kreaj taskoj por trejnado. Krome, ĉar beletraj verkistoj kaj aventuras kaj preterzorgas en esprimado, estas des pli probable, ke iliaj verkoj estos mislegataj.

La libro estas tiel lerniga. Do, en tradukoj mi celis frazojn, kiuj povu helpi al lernantoj plialtigi kapablon kompreni la originalajn verkojn sen-torde rekte, kiel ili estas skribitaj. Mi ne povas diri "komplete", sed mi penis aranĝi tradukojn, laŭeble, por ke oni povu sensi per la japana lingvo Esperantan stilon, anstataŭ proksimigi senson de Esperanto al tiu de la japana lingvo. Konsiderante efikon en lernado, kelkloke mi intence restigis japanan frazon ne flue legebla, kiam la originalo estas ne flue legebla. Kompreneble, ankaŭ povas esti, ke oni ankoraŭ trovos preteratentitajn mistradukojn kaj ne-maturecon de reviziado.

En ĉi tiu lernolibro, verŝita estas forto por la celo "vi povos verki bonstile", kion sugestas aranĝo de la tekstoj, kiuj aperas po 4-5 en ĉiu leciono. Ili estis zorge aranĝitaj por kompari inter la tekstoj simboligojn kaj figurojn de konceptoj, situojn kaj direktojn de konceptitaj konscioj de parolantoj. Se oni bone atentas tion, mi opinias, ke oni povas ricevi sugeston por transiri la muron de sia esprimsenso, kiun oni inklinas kredi denaska. De ĉi tiu libro oni povos lerni multon, se oni lernos kun fervoro. Mi estos feliĉa, se la japana traduko povos esti helpo por tio.

El la japana esperantigita: 2009/08/27.
(La japanlingva artikolo aperis en La Movado N-ro 703, sep. 2009)

 

http://www.geocities.jp/akvoju/vel/LM909p6eo.html

 

 

----------------------------------

Vojagho en Esperanto-lando - libro por chies gusto:

http://katalogo.uea.org/index.php?inf=4296

 


2010-10-02

Fizika Diskutado pri Busa Kolizio

From: Marko Rauhamaa <ma...@pacujo.net>
Date: Oct 1, 7:00 pm
Subject: Baza fiziko
To: soc.culture.esperanto





Zmitro Lapcjonak <idob...@gmail.com>:
> do ne gravas, mi veturanta je 100 km/h trafas en alian aŭton
> veturantan je 100 km/h, aŭ en senmovan muron.
Ĝuste. Ni unue konsideru, ke temas pri du egalpezaj aŭtoj. La maso de
unu aŭto estu "m" kaj la rapideco estu "v". La kinetika energio de unu
aŭto estas ½mv², do sume por du aŭtoj:
  2 × ½mv² = mv²
La diskutanto asertas, ke unu aŭto havus la saman energion, se ĝia
rapideco estus 2v. Ni kontrolu:
  ½m(2v)² = 2mv²
aŭ sume duoble da energio!
Tiu energio (de la aŭtoj) gravas al la pasaĝeroj nur, se la rezultanta
varmo sufiĉas eksplodigi la bruligaĵon. Por la pasaĝeroj gravas, ĉu la
malakcela forto sufiĉas frakasi la korpon. Se ni supozas nevarian
forton
"F" kaj fiksitan malakceldistancon "s", ni akiras:
  E = ½mv² = Fs
aŭ:
  F = mv²/2s
Se oni duobligas la rapidecon "v", tiu forto kvarobliĝas! (Krome
bedaŭrinde tiu forto ne estas nevaria, kaj la korpo probable spertas
multe pli grandajn momentajn fortojn dum la kolizio.)
> due, oni devas konsideri pezojn de la aŭtoj. pli granda ricevas malpli
> multan impulson (kaj do damaĝon).
Ĝuste. Aŭto povas pezi ekzemple unu megagramon (= "m") dum buso ofte
pezas dekoble pli (= "M").
La suma movokvanto antaŭ la kolizio estas:
  Mv - mv
kaj post la kolizio:
  (M + m)v'
Ĉar la suma movokvanto konserviĝas, ni akiras:
  Mv - mv = (M + m)v'
aŭ:
  v' = (M - m)v / (M + m)
Do se M = 10v, ni akiras:
  v' = 9mv/11m ≈ 0,82v
Do la busanoj spertas rapidecŝanĝon de 18 km/h, dum la aŭtano suferas
rapidecŝanĝon de 182 km/h. Se ni supozas, ke la frakasiĝanta aŭto
donas
al la veturiganto 2 metrojn da malakcelspaco, la averaĝa forto
spertita
de la korpo estas:
 F = m(182 km/h)² / (2 × 2m) ≈ m × 640 m/s² ≈ 65 mg
aŭ 65-obla pezo.
Aliflanke la seĝo de la buso eble fleksiĝas nur 15 centimetrojn:
 F = m(18 km/h)² / (2 × 15cm) ≈ m × 83 m/s² ≈ 8 mg
aŭ 8-obla pezo.
(Mi bedaŭras, ke mi uzas la simbolon "m" kaj por la maso kaj por la
metro.)
Marko

2010-10-01

Impona interpreto de Patro Nia

Eŭgenio skribis i.a. "Jen konsterna kaj apenaŭ komprenebla fakto
reportita de la ĵurnalo "Times". Homoj kiuj scias pli pri religio ne
estas religiuloj sed senreligiuloj. Kiel tio povas esti vera?"

Nu, jen ekzemplo tre proksima: la plej eminenta specialisto en la
forumo SCE pri Kristanismo estas nia kara kaj admirata ateisto Sergio
(sen forgesi nian karan kaj erudician Marko)

Ĵus li anoncis en SCE (22 Septembro) sian imponan studon pri la preĝo
kreita far Kristo mem, la "Patro Nia":http://pok.heliohost.org/eo/
artikoloj/pri_la_sinjorpregxo.html
aŭ ĉe
http://pok.heliohost.org/eo/artikoloj/Pri_la_Sinjorpregxo.pdf

Mi estas kristano, sed mia scipovo pri kristanismo estas vere modesta.

Dario Rodriguez